Passende zorg voor een duurzame toekomst

22 september 2026

Die twee partijen vond het CZ zorgkantoor in Amarant en Philadelphia. “Deze zorgaanbieders in de gehandicaptenzorg hebben dezelfde visie als wij”, zegt Katja Drost, strategisch consultant Wlz bij CZ zorgkantoor. “Daarom kijken we hoe we elkaar kunnen versterken. Samen zoeken we in onze strategische samenwerking heel gericht naar concrete casuïstiek waarmee we aan de slag kunnen. Daarbij zoeken we ruimte op inhoud en proces. Meer ambulant (ondersteuning of zorg bij een cliënt thuis) bijvoorbeeld. Of meer zelfstandigheid voor de cliënt die binnen een instelling woont en die indien mogelijk op termijn ook in een eigen woning kan wonen. Echt een zoektocht op wens van de cliënt dus. Invulling geven aan zo’n cliëntwens is soms best ingewikkeld. Philadelphia en CZ zorgkantoor gaan deze uitdaging samen aan. Ik ben ervan overtuigd dat een deel van de oplossing ligt in flexibilisering van het zorgaanbod. Soms heeft een cliënt tijdelijk meer hulp nodig en kan dit na verloop van tijd weer (deels) worden afgeschaald. Maar dat laatste zijn zorgorganisaties, het zorgkantoor en mantelzorgers niet altijd gewend. Het draagt echter wel bij aan kostensturing op de zorg op basis van de wens van de cliënt. Het brengt nieuwe vragen met zich mee, ook voor een betrokken partij zoals een woningstichting.”

Voor Bas van Oosterhout, bestuurder van Amarant, begint de discussie over kostensturing niet bij kosten, maar bij de cliënt. “De term kostensturing vraagt om een zorgvuldige duiding”, zegt hij. “Het vertrekpunt is voor mij de kwaliteit van leven van cliënten. Passende zorg betekent professionele ondersteuning bieden waar dat nodig is en kiezen voor een andere vorm of intensiteit waar dat verantwoord kan. Als we daarin slagen, ontstaat ruimte om meer mensen passende ondersteuning te bieden. Lagere kosten zijn dan geen doel op zichzelf, maar het gevolg van passende zorg, een betere inzet van schaarse capaciteit en keuzes die beter aansluiten bij wat de cliënt op dat moment nodig heeft.”
Van Oosterhout zegt CZ zorgkantoor hierin als een betrouwbare partner te zien. “Wat ons beiden kenmerkt, is de opdracht het veld verder te brengen”, zegt hij. "CZ zorgkantoor ziet zichzelf hierbij ook als stelselverbeteraar. Belemmeringen tussen organisaties en domeinen helpen doorbreken, dat past goed bij de manier waarop wij naar onze maatschappelijke opdracht kijken." Amarant hanteert in de strategische samenwerking twee thema’s: formele zorgvragen waar mogelijk voorkomen, uitstellen of terugdringen, en gezamenlijk beter inzicht krijgen in de ontwikkeling van de zorgvraag en de benodigde zorgcapaciteit. “Mensen ontwikkelen zich en de ondersteuningsbehoefte van henzelf en hun verwanten verandert mee”, zegt Van Oosterhout. “Passende zorg vraagt dat we steeds opnieuw kijken welke vorm en intensiteit van ondersteuning op dat moment nodig is. Als we ontwikkelingen in de zorgvraag beter in beeld hebben, kunnen we het zorgaanbod daarop voorbereiden en ondersteuning naar behoefte op- en afschalen.”

Philadelphia werkt voor haar cliënten op basis van het uitgangspunt ‘vergroot je wereld’. “Bestaande ambulante cliënten bedienen we vanuit ons dienstverleningsconcept Mijn netwerk, waarin het netwerk van de cliënt leidend is en we veel breder kijken dan alleen naar de inzet van een zorgprofessional”, vertelt regiomanager werk en ontwikkeling regio Zuid Sindy Hermans. “Het gaat hierbij niet alleen om professionele begeleiding. We ondersteunen mensen ook bij het opbouwen en versterken van hun netwerk en de verbinding met de wijk, bijvoorbeeld via ontmoetingsplekken, activiteiten en ondersteuning in groepsverband. Met DigiContact 24/7 is daarnaast op ieder moment laagdrempelig professionele ondersteuning beschikbaar wanneer dit nodig is. We willen ook de intern wonende cliënten bij wie dit mogelijk is, de stap laten zetten naar een zelfstandig leven. Mensen ontwikkelen zich immers, ze groeien in hun kunnen. Natuurlijk laten we ze daarbij niet los. We blijven ze ondersteunen waar nodig, waarin digitaal contact een belangrijke plaats heeft.”

In 2025 begeleidde Philadelphia op deze manier vijf cliënten naar zelfstandig wonen. “Binnen de strategische samenwerking met CZ zorgkantoor hebben we dit jaar ook al vijf cliënten in een traject richting zelfstandig wonen. CZ zorgkantoor ondersteunt daarbij actief door onder andere samen te onderzoeken welke extra begeleiding nodig is voor een duurzame overgang van wonen in een instelling naar meer zelfstandig wonen. We ontwikkelen het samen. Het wordt een gestructureerde, reguliere manier van werken met duidelijke processtappen en een gezamenlijk ontwikkeld kader. Het doel is niet dat ambulante begeleiding taken van wonen overneemt. Maar dat cliënten stap voor stap de ondersteuning krijgen die bij hen past. Natuurlijk is deze ontwikkeling soms spannend en vraagt het iets anders van medewerkers. Maar zij zien ook hoe blij cliënten zijn met het nieuwe toekomstperspectief dat ontstaat. Het succes van deze aanpak is gebaseerd op vertrouwen en samenwerking. Maar we kunnen het als zorgorganisatie en zorgkantoor niet alleen organiseren. De samenwerking met bijvoorbeeld het sociaal domein, woningcorporaties en initiatieven zoals Housing zijn onmisbaar om deze beweging duurzaam te realiseren.” Cliënten zijn positief. Hermans: “Ze krijgen een eigen plek en worden onderdeel van de wijk en buurt. Hun wereld wordt groter. Al in het voortraject, voordat er een woning is, kijken we samen met de cliënt welke doelen en ondersteuning nodig zijn om de stap naar zelfstandig wonen zorgvuldig voor te bereiden en een zachte landing in de wijk mogelijk te maken. Zo ontstaat tegelijkertijd ruimte om de beschikbare professionals in te zetten voor cliënten die intensievere of andere ondersteuning nodig hebben. Daar zit de win-win: niet minder maar passende zorg.”

"Innovatie strandt zelden op goede ideeën, maar vaker op de vraag wie vandaag investeert en wie morgen profiteert", zegt Van Oosterhout. "Een nieuwe aanpak kan ervoor zorgen dat mensen langer zelfstandig blijven, crisissituaties worden voorkomen of zwaardere zorg niet nodig is. De winst voor cliënten is dan duidelijk, maar de investering en de opbrengst komen niet altijd bij dezelfde partij terecht. Juist daarom is een strategisch partnerschap belangrijk. Dan kijk je niet alleen naar je eigen begroting, maar naar wat de oplossing oplevert voor cliënten en de samenleving. Op die manier ben je geen lijdend voorwerp van het systeem, maar help je samen muren af te breken die goede oplossingen in de weg staan."
Precies daarom is het doel van de strategische samenwerking met Amarant en Philadelphia uitproberen en opschalen, zegt Nicolaes: “De kennis die we hiermee opdoen de sector in brengen om de hele sector vooruit te helpen. De randvoorwaarde voor deze samenwerking was dan ook nadrukkelijk om een stelselvraagstuk op te lossen en niet alleen een eigen organisatievraagstuk. Je gaat allebei vanuit een maatschappelijke rol aan het werk.” Drost: “Op termijn kan het voor een project wenselijk zijn gesprekken aan te gaan met landelijke of regionale partijen zoals het ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit of een woningstichting. Het gaat hier immers echt om strategische vraagstukken waarvoor we grijs gebied moeten opzoeken en lef moeten tonen.”